menu

Het Volkswagenbusje, symbool van de tegencultuur

Zeventig jaar geleden startte Duitse autofabrikant Volkswagen met de productie van de ‘Microbus’. Dit voertuig was uitzonderlijk. Niet alleen omdat dit het eerste personenbusje was (geen enkele andere autofabrikant had hier ooit aan gedacht), maar vooral omdat het ‘Volkswagenbusje’ een symbool werd van de tegencultuur die voortvloeide uit de sociale revolutie van de jaren ’60 van de vorige eeuw. 

Het Volkswagenbusje, symbool van de tegencultuur - Jongbelegen.nu

Jerry Garcia
Toen Jerry Garcia, de voorman van The Greatful Dead, in 1995 overleed, eerde Volkswagen hem door een advertentie te plaatsen met een Volkswagenbusje waarbij uit een van de koplampen een traan rolt. Het was een historisch moment waarin twee tegencultuursymbolen samenkwamen in een erkenning van hun invloed op de reguliere samenleving. In de jaren zestig van de vorige eeuw vertegenwoordigden zowel Garcia als het Volkswagenbusje een groeiende zorg in Amerika over de rol van het land als nucleaire supermacht en de afhankelijkheid van de vraatzuchtige commercie die alleen maar geconcentreerd was op méér, méér, méér! Een gedeelte van de bevolking besloot om, onder het genot van drugs en psychedelische muziek, hier allemaal niet aan mee te doen en rond te gaan reizen in Volkswagenbusjes die bedekt waren met kleurrijke stickers, vredestekens en bloemen. Natuurlijk waaide dit fenomeen over naar andere delen van de wereld. 

Symbool van protest
Voor veel mensen werd het Volkswagenbusje het symbool van protest tegen patserige automerken en de maatschappij in het algemeen. Het was een manier om het establishment te laten zien wat de hippies van hen dachten. Eigenlijk is dat heel ironisch, want het Volkswagenbusje was een afgeleide van de Kever Type 1, die in 1933 door Adolf Hitler aan Nazi-Duitsland werd gepresenteerd. De Kever was bedoeld als ‘auto voor het hele volk’, vandaar ook de naam Volkswagen. 

Ontworpen door een Nederlander
Het eerste ontwerp van het Volkswagenbusje is gemaakt door Ben Pon, de Nederlandse importeur van Volkswagen. Hij werd geïnspireerd om het eerste busje in 1947 te schetsen nadat hij tijdens een bezoek aan de Volkswagenfabriek een dieplader van een Type I had gezien. Volkswagen sleutelde verder aan zijn idee en uiteindelijk ging in maart 1950 het Volkswagenbusje in productie. In eerste instantie werden twee versies aangeboden: de Kombi, met zijruiten en uitneembare midden- en achterstoelen en de Commercial voor goederenvervoer. De marketingaanpak van Volkswagen voor deze nieuwe productlijn was een voortzetting van de reclame voor de Kever: de goedkope, eenvoudige auto die alles aankan, tegenhanger van grote benzineslurpers als de stationwagon.  

Je eigen versie
Het Volkswagenbusje was heel geschikt om aan te passen, om er je eigen versie van te maken. Al snel werd hij als camper gebruikt door buitensporters die hem uitrusten met bedden, wastafels en meer. Volkswagen zag deze trend en sloot een contract met Westfalia, een Duits bedrijf dat camper ombouwsets begon te bouwen. Ook de hippies richten hun busje geheel naar eigen wensen in en schilderden het in alle kleuren van de regenboog. Hierdoor kreeg de Microbus al snel de bijnaam ‘hippiebus’. 

Rassenstrijd
Eén Volkswagenbusje in het bijzonder onderscheidt zich vandaag de dag als een embleem van de rassenstrijd die een groot deel van Amerika gedurende een decennium heeft geteisterd. Het was van Esau en Janie Jenkins, burger-rechtenactivisten die een verschil wilden maken in hun gemeenschap. Zij gebruikten hun Volkswagenbusje uit 1966 om Afrikaans-Amerikaanse kinderen naar school te brengen en volwassenen naar hun werk te vervoeren. Het Volkswagenbusje heeft een tumultueus leven achter de rug. Er werden miljoenen van gebouwd, maar uiteindelijk kwam er een eind aan de sociale revolutie en nam ook de belangstelling voor het voertuig af. In 2014 werd de productie stopgezet. 

Comeback
Inmiddels is bekend dat Volkswagen in 2022 het kekke Volkswagenbusje een comeback geeft als elektrisch voertuig. De ‘I.D. Buzz’ zal 369 pk aan elektromotoren op elke as leveren. Het originele Type 2 dat in 1950 werd verkocht had op elke as maar 30 pk. 

We zijn benieuwd of dit nieuwe Volkswagenbusje ook weer zo’n creatieve en in alle opzichten kleurrijke toekomst tegemoet gaat. Je kunt ‘m hier alvast bekijken


Bron: Smithsonian magazine 

maart 2020
Wim van der Oest
Kan lezen en schrijven met woorden. Vier decennialang tekstschrijver en auteur. Enthousiast medeoprichter van Jongbelegen. Waarom? Omdat hij online maar bar weinig magazines kon vinden die niét tuttig en ouderwets zijn.

Goed stuk

Deel dit artikel: